fbpx

Përkrahja nga më të afërmit është kyç për shëndetin mendor të të rinjve

Pandemia solli ndryshime në përditshmërinë e njerëzve të rinj. Duke ju përmbajtur masave për parandalim, distancën fizike e nënkuptojnë si distancë sociale e cila në mënyrë shtesë e lëndon këtë, për ata, pjesë të vrullshme jetësore. Psikologët këshillojnë që të ndiqen ndryshimet në sjelljen e të rinjve dhe tu jepet përkrahje për ta ruajtur shëndetin mendor. Psikologët shkollor i inkurajojnë nxënësit që tu drejtohen atyre në rastet kur ju duhet ndihmë. #ResPublikaMK potkast me psikologen shkollore, Jasmina Deçkov nga Sh.F. “Partenie Zografski” në Shkup dhe psikologu Ivo Kunovski nga Klinika për psikiatri.

Më shumë
  112 Klikime

Kujdes me kë komunikoni onllajn

Pandemia solli rregulla të reja të jetës. Interneti është gjithnjë e më i pranishëm në jetën tuaj. Por për ata që janë më pak të shkathët për komunikim onllajn ajo sjell rrezik që ata të jenë cak i predatorëve. Inxhinierët IT udhëzojnë në vetëdije më të madhe se me kënd komunikojmë në largësi. Psikiatrët thonë se pandemia është një gjendje e vazhduar stresogjene, e cila nga ne kërkon kujdes në të gjitha nivelet, por ajo do të sjell në tjetërsim! #ResPublicaMK potkast me neuro-psikiatrin Metodija Çepreganov dhe inxhinierin IT nga FINKI, Vlladisllav Bidikov. 

Më shumë
  154 Klikime

Korrupsioni nuk mposhtet vetëm me ndëshkim, por edhe me parandalim

Vitin e kaluar, Prokuroria Publike ka pranuar 44 raporte revizore në të cilat ka dyshim për punë jo-ligjore, thotë Maksim Acevski, njeriu i parë i Entit shtetëror për revizion (ESHR). Por, Kuvendi i cili është themelues i ESHR, nuk i shqyrton raportet e revizionit, e me këtë nuk kërkon as përgjegjësi të institucioneve shtetërore. Sipas përfaqësuese së Maqedonisë në GREKO, Ana Pavlovska Daneva vendi përmirësohet në luftën kundër korrupsionit, por problemi mbetet Komisioni i anti-korrupsionit.

 

Më shumë
  145 Klikime

Me pandeminë, u shpeshtuan thirrjet e viktimave të dhunës në familje

Gjatë orës policore, shërbimet për punë sociale kanë evidentuar numër të shtuar të paraqitjeve të viktimave të dhunës në familje për përkrahje psiko-sociale, posaçërisht në orët e mbrëmjes. Kur sistemi sektori joqeveritar ballafaqohet me këtë problem në vlug të madh është KOVID 19, në #ResPublika biseduam me Natasha Stojanoviq, drejtore e Qendrës për punë sociale të Qytetit të Shkupit dhe Elena Dimushevska, drejtore ekzekutive e Rrjetit nacional kundër dhunës mbi gratë dhe dhunës në familje.

Më shumë
  230 Klikime

Sa e kushtojnë Ballkanin masat e zbutura shumë herët për KOVID 19?

Rritet numri i të infektuarve nga KOVID 19 në të gjitha venet e Ballkanit. Një pjesë e opinionit i akuzon autoritetet në Serbi dhe në Maqedoninë e Veriut se shumë herët i relaksuan masat parandaluese duke koketuar me trupin votues në vigjilje të zgjedhjeve në të dyja vendet. Në mes të epidemisë, Bosnjë e Hercegovinën e tronditi skandali për blerjen e respiratorëve jo-adekuat. Cili është çmimi që e paguan Ballkani për vendimet e këtilla, diskutojnë përfaqësues të sektorit civil në Maqedoninë Veriore, Serbi, BeH dhe Shqipëri në potkastin rajonal të ResPublika, si pjesë e iniciativës #StorieNgaRajoni.

Më shumë
  265 Klikime

Bashkësitë fetare janë persona juridik dhe patjetër duhet ti respektojnë ligjet

Dita kur në seancë të jashtëzakonshme të rijasetit të Bashkësisë Islame, shumica e muftinjve e shkarkoi kryetarin e BFI reisin Sulejman Rexhepi bisedojmë në temën nëse koketimi me besimtarët e vuri nën pikëpyetje tërë kompletin e protokolleve për ballafaqim me pandeminë. Për butësinë e institucioneve ndaj bashkësive fetare dhe kërkimin e përgjegjësisë debatojnë profesoresha Mirjana Najčevska dhe deputeti i LSDM Muhamed Zeqiri.

Më shumë
  213 Klikime

Me transparencë kundër lojërave të pandershme në kohën e Kovid 19

Rekomandim kryesor i Bankës Botërore dhe institucionet e tjera ndërkombëtare financiare për bankat është që ta shtojnë transparencën në kohën e krizës për tu zvogëluar rreziqet nga korrupsioni. Në potkastin e ResPublika, German Fillkov nga Qendra për komunikime qytetare i bën vërejtje Qeverisë se dështoi në llogaridhënien gjatë furnizimeve publike. Ministri pa resor i obliguar me komunikime, llogaridhënie dhe transparencë Robert Popovski thotë se Qeveria prapëseprapë ka arritur që të jetë maksimalisht e hapur edhe përkundër resurseve të zvogëluara dhe në një situatë kur gjërat ndryshojnë nga çasti në çast. Ai pranon se ka lëshime, por paralajmëron se vendimet qeveritare do të vëzhgohen më mirë me vendosjen e mjeteve të reja të komunikimit në ueb faqen e qeverisë.

Më shumë
  184 Klikime

Jehonë e zëshme për vetë-izolim dhe solidaritet në rajonin

Si ballafaqohet rajoni me virusin korona? Në Slloveni ka drojë për derdhje të situatës nga Italia, Kroatët shpejtë u përshtatënb me onllajn program për nxënësit, ndërsa në Serbi zëshëm reagohet se gjendja e jashtëzakonshme vjen me vonesë, veçanrisht sepse kompetentët fillimisht e nënvlerësuan dhe e përqeshnin virusin. Pasqyra rajonale për pandeminë në këtë potkast të ResPublika na e transmetojnë kolegët gazetarë Jan Novak nga Radio Televizioni Sllovenisë, Ruzha Ishtuk nga radiotelevizioni kroat – HTV 1 dhe Jelena Petroviq nga N1 Serbia.

Më shumë
  141 Klikime

Fëmijët kopjojnë sistem të mos-ndëshkushmërisë

Pas "Dhomës publike" vazhdon vargu i dukurive devijuese te fëmijët tanë, tani me "Ndeshjet gladiatore të të miturve". Kur sistemi i kontrollit social dhe i sanksionit është lënë pas dore në institucionet dhe familjet, sjellja e dhunshme e fëmijëve është e pritshme, konsideron sociologia Nadica Tanevska Janeva. Në potkastin për ResPublika, psikologu Goran Shotarovski vë në pah se zgjidhja duhet të kërkohet në sjelljen prindërore të bazuar mbi besimin, por edhe në ndërtimin e vetëdijes për sjelljen agresive dhe të dhunshme në të cilat fëmijët janë viktima më të mëdha.

Më shumë
  111 Klikime

Të kalojnë zgjedhjet, e mandej të flasim për shlyerje të “Qeverisë së Përzhinës”

Pas zgjedhjeve në prill, partite merren vesh për braktisje të ad hok zgjidhjes nga viti 2016 për të a.q. “qeveri teknike”, propozojnë Damjan Mançevski, ministër i shoqërisë informatike dhe Aleksandar Spasenovski, profesor dhe deputet i mëparshëm nga VMRO-DPMNE. Për Mançevskin është normale që në periudhën parazgjedhore të ketë ambient të intensifikuar politik, por ai është i ndryshëm nga kriza politike para 4 – 5 vitesh sepse tani institucuionet funksionojnë. Për profesorin Spasenovski, ndërkaq, kyçe është që qeveria teknike nuk e relaksoi polarizimin dhe nuk kontribuoi për kthimin e besimit në institucionet, gjë e cila ishte edhe një nga shkaqet për të cilat u miratua qeveria teknike. Përcillni ResPublika potkastin.

Më shumë
  97 Klikime

Torbat e pëlhurës kthehe në "derë të madhe"

Qeset plastike nuk do të jenë falas dhe do të shiten për më së paku 10 denarë. Kjo parashihet me ndryshimet e disa ligjeve për menaxhim me mbetjet në të cilat saktësohet deri në fund prodhimtaria dhe distribuomi i qeseve për blerje, që duhet të hyjnë në fuqi vitin e ardhshëm. Në Maqedoni në vit përdoren mbi 150 milion qese, e ato janë afro 2.000 tonë plastikë e cila grumbullohet vështirë dhe mbetet mbi tokë si mikroplastikë. Profesorët vënë në pah se duhet të kihet kujdes se çka na shitet si qese bio-shpërbërëse, sepse te ne si të tilla deklarohen edhe ato që nuk janë të tilla.

Më shumë
  99 Klikime

“Po” për gazifikimin nenergjetike” me ë industri, por “Jo” për amvisëritë

Gazifikimi i amvisërive nuk është opsion që paguhet sepse deri në vitin 2050 gazi do të duhet të menjanohet nga përdorimi sepse është lëndë djegëse fosile, konsideron profesori kroat Neven Duiq. Sipas tij, është e arsyeshme të investohet për përdorim në industrinë, sepse në këtë moment nuk ka alternativë më të mirë. Aleksandar Dedinec nga ASHAM, ndërkaq, thotë se thëngjilli nuk është opsion afatgjatë për KXE Manastir. Në ootkastin në Res Publika ai e komenton “Strategjinë energjetike” me të cilën nxitet investimi në burime të përtëritshme të energjisë, por, edhe zvogëlim të kërkesës përmes efikasitetit energjetik.

Më shumë
  84 Klikime

Në vend të një modeli të ri zgjedhor, deputëtë të pavarur nga liderët partiakë

Me modelin zgjedhor aktual deputetët nuk mundet të sigurojnë vetë mandatin e tyre dhe para së gjithash ata janë të varur nga liderët e partive dhe kjo shkakton centralizim të Kuvendit si dhe të partive politike. Vallë një model i ri zgjedhor do të sigurojë deputetë dhe Kuvend të pavarur apo një demokraci të domosdoshme brenda partiake? Në video potkastin diskutuam me politikologun Misha Popoviq dhe Ilina Mangova nga Instituti Ndërkombetar Republikan.

Më shumë
  82 Klikime

Na qëlloi që “Reket” për ne të jetë lakmus

Zëvendëskryeministri Osmani paralajmëron tetor historik dhe marrje të datës për negociata edhe përkundër aferës “Reket” dhe shuarjes së PSP pa ç’thurje gjyqësore për lëndët kryesore për të cilat edhe ishte themeluar. Ai është optimist se kanë arritur që ti bindin partnerët evropian se kriminalë ka çdokund por edhe se shteti ballafaqohet me ata. Nga sektori joqeveritar janë të kujdesshëm në vlerësimet dhe theksojnë se është shumë e rëndësishme që “Reket” të fitojë zgjidhje përfundimtare, sepse për vendet kryesore në UE – sundimi i të drejtës është prioritet kyç.

Më shumë
  96 Klikime

Joveski: Rasti "Zhvatje" është prioritet për Prokurorinë Publike

"Кatica Janeva deri tani nuk është marrë në pyetje në Prokurorinë Publike", thotë prokurori republikan publik Lubomir Joveski. Për PP "Zhvatje" është lëndë me përparësi, ndërsa për Marko Troshanovskin nga Instituti për demokraci ky rast është test kyç për kthimin e besimit në shtetin juridik i cili është në rënie të vazhdueshme, por edhe parametër nga i cili do të varet perspektiva euroatlantike e vendit.

Në potkastin e gushtit të ResPublika bisedojmë nëse ka vullnet të mjaftueshëm për pastrimin e hesapeve me korrupsionin e lartë në vendin tonë dhe cilat janë pesë hapat që urgjentisht duhet të ndërmerren për sundimin e drejtësisë. Diskutuam edhe për mungesën e kapaciteteve financiare dhe njerëzore të PP për hetime efikase, për Ligjin e ri për prokurorinë publike dhe për propozimin për veting të prokurorëve.

Më shumë
  97 Klikime

Deputetët me këmbëngulje kërkojnë dislokim të bastoreve

Kërkesa e deputetëve të BDI për dislokim të kazinove dhe bastoreve, në 500 metra larg nga institucionet dhe objektet arsimore, kulturore dhe fetare, do të lë pa punë 7.700 njerëz dhe do ta shkurtojë buxhetin për rreth 118 milion euro, thotë Vasko Ilievski nga Asociacioni i bastoreve sportive në vendin tonë.

Propozuesi i ndryshimeve ligjore, deputeti Rexhail Ismaili nga BDI në potkastin të ResPublika thotë se pikërisht qasja e lehtë në objektet për lojëra të fatit kontribuojnë për rritje të rrezikut që të rinjtë të bëhen të varur nga vënia e basteve.

Më shumë
  91 Klikime

Arkitektët tërheqin vërejtje se “Bota” e Shilegovit do të sjell kaos në komunikacion

Parku i ri zbavitës do të ndërtohet në Parkun e qytetit sepse lokacioni është i njohur dhe tanimë është investuar në rregullimin e parterit, thotë kryetari i Shkupit Petre Shilegov në video potkastin të ResPublika. Dislokimi në një vend tjetër, sipas tij, do të thoshte hartim të hartim të planeve të reja që do ta zvarisin procesin.

Arkitektja Sanja Ragjenoviq e bëri vërejtje kryetarin e qytetit për rrezikun e kaosit edhe më të madh në komunikacion, sepse lokacioni është jo-përkatës për park kaq të madh. “Policia e komunikacionit e rregullonte qasjen kur 3.000 vizitorë ka në stadium. Çfarë do të ndodh kur aq shumë njerëz do të ketë edhe në parkun”?, pyet arkitektja. Shilegov bind se zgjidhja është në studimin që për momentin e hartojnë inxhinierët e komunikacionit nga fakulteti i Manastirit. Por, luti për durim të mbarë opinionit dhe mos bërje të konkluzioneve të shpejta.

Më shumë
  98 Klikime

A është fëmija im i varur nga video-lojërat?

Organizata botërore shëndetësore e shpalli varësinë nga video lojërat si një çrregullim mendor, ndërsa Asociacioni Amerikan i psikiatërve e krahasoi intensitetin e saj si varësi nga kumari, pirja e duhanit, narkomania.

Në Maqedoni mungojnë hulumtime për të parë nëse kemi të varur nga video lojërat, përkundër asaj se kjo industri me rritje të shpejtë mediatike tërheq në mënyrë masive edhe të rritur edhe fëmijë. Në video nën-kastin Res Publika psikologja Jordanka Çerepnallkova – Trajkoska nga Asociacioni maqedonas për psikologji të aplikuar dhe gejzeri Bllazhe Minov hapim debat a është i arsyeshëm demonizimi i “gejmingut” ose kjo hobi ka edhe pasoja pozitive. Por, diskutojmë edhe për simptomat e varësisë.

Më shumë
  81 Klikime

Edhe fëmijët vuajnë nga depresioni

Sipas Organizatës Botërore të shëndetësisë deri në vitin 2020 depresioni do të jetë problemi i dytë global, respektivisht problemi i parë i popullsisë femërore. Kjo gjendje klinike në periudhën e fundit është e pranishme edhe tek popullsia në përgjithësi, mirëpo edhe tek adoleshentët për shkak të jetës me stres dhe të shpejtë, për shkak se jemi të ekspozuar ndaj një numri të madh të situatave stresuese, të cilat mund të paraqiten si faktor i cili shkakton paraqitjen e depresionit, thotë d-r Ana Filipçe, nga Klinika për psikiatri. Pedagogia Cece Rangellova thekson se parandalimi i cili do ta përfshijë sistemin e prindërish së shëndetshme, arsimit të shëndetshëm dhe institucionet e përgatitura ta pranojnë në qoftë se diku ekziston problem është mënyra se si ta mbrojmë personin e ri nga gjendja e tillë.

Më shumë
  89 Klikime

Aktivistët kundër minierës Illovica paralajmërojnë protesta derei sa të mos tërhiqet “Euromaks”

Fyerjet verbale të cilat midis tyre i drejtojnë organizat joqeveritare, kundërshtarë të hapjes së minierës Illovica – Shtuka dhe përfaqësues të kompanisë-koncesionare “Euromaks” ashpërsohen. Ata akuzohen për përhaçpjen e lajmeve të rreme dhe për përfitime në llogari të ambientit të shëndoshë jetësor. Përderisa nuk tërhiqen kompanitë – koncesionarë të minierave, protestat nuk do të ndalen paralajmëron Kostadin Ristomanov, njëri nga udhëheqësit e protestave në Novo Sello dhe Bisillovë të cilat u përkrahën nga partia DOM.

Më shumë
  94 Klikime

prikazni od regionot

  • Blogo +

    Bashkohuni me ekipin e bashkëpunëtorëve dhe sugjeroni një temë ose dërgoni një tekst, me foton tuaj dhe një biografi të shkurtër në info@iks.edu.mk.

    Lexo më shumë

  • Udhëzime +

    Tekstet duhet të përmbajnë ndërmjet 900 dhe 1300 fjalë dhe duhet të shkruhen në paragrafë të shkurtër, në një stil të kuptueshëm dhe joformal.

    Lexo më shumë

  • Shkarko +

    Ne dëshirojmë të nxitim një debat të shëndetshëm në lidhje me interesin publik dhe për këtë arsye t'i inkurajojmë lexuesit të lënë komente të arsyeshme dhe konstruktive në të gjitha blogјet tona, përfshirë edhe kritika të forta.

    Lexo më shumë

  • 1

 

 

 

 

 

 

Na ndiq