Изјава за етика на објавување и спречување злоупотреби

КАИРОС е списание посветено на одржување високи стандарди на етика, академски интегритет, уредувачка независност и транспарентност. Списанието ги следи меѓународно признаените принципи на одговорно научно објавување и очекува сите страни вклучени во процесот на објавување, вклучувајќи ги авторите, рецензентите, уредниците и издавачот, да постапуваат во согласност со овие стандарди.

1. Уредувачка независност и одговорност

Уредувачкиот тим е одговорен за носење одлуки за објавување врз основа на академскиот квалитет, оригиналноста, релевантноста, јасноста и придонесот на доставените ракописи. Одлуките се носат без дискриминација врз основа на националност, етничка припадност, пол, род, религија, политички ставови, институционална припадност или други лични карактеристики.

Главниот уредник и уредувачкиот тим се одговорни да обезбедат дека доставените трудови се оценуваат правично, транспарентно и во согласност со целите и опфатот на списанието.

2. Процес на рецензија

КАИРОС применува double-blind процес на рецензија за научните трудови. Идентитетот на авторите и рецензентите не се открива меѓусебно во текот на процесот на рецензија.

Секој труд што ќе ја помине првичната уредувачка проверка вообичаено се испраќа до најмалку двајца независни рецензенти со соодветна експертиза. Рецензентите се избираат врз основа на нивното познавање на темата и не смеат да имаат судир на интереси со авторот, институцијата, истражувачката тема или изворот на финансирање.

Конечната одлука за прифаќање, одбивање или барање ревизии ја носи главниот уредник или назначениот уредник.

3. Одговорности на рецензентите

Рецензентите имаат важна улога во одржувањето на квалитетот и интегритетот на списанието. Од рецензентите се очекува да обезбедат објективни, конструктивни, навремени и аргументирани оценки на ракописите.

Рецензентите мора да ги третираат сите трудови како доверливи документи. Тие не смеат да споделуваат, дискутираат, цитираат, копираат, користат или дистрибуираат кој било дел од трудот или рецензентските материјали без дозвола од уредувачкиот тим.

Рецензентите треба да ја одбијат поканата за рецензија ако сметаат дека немаат соодветна експертиза за оценување на трудот, ако не можат да ја завршат рецензијата во бараниот рок или ако имаат судир на интереси.

Рецензентите не смеат да користат необјавени информации од доставен труд за лична, академска, професионална или финансиска корист.

4. Одговорности на уредниците

Уредниците се одговорни за управување со процесот на рецензија и објавување на правичен, непристрасен и доверлив начин.

Уредниците мора да ги оценуваат доставените трудови врз основа на академска вредност, релевантност за целите и опфатот на списанието, оригиналност, јасност, етичка усогласеност и придонес кон областа.

Уредниците мора да пријават и соодветно да управуваат со судирите на интереси. Ако уредник има судир на интереси во врска со одреден труд, друг квалификуван уредник или член на уредувачкиот одбор ќе го води процесот на рецензија и одлучување.

Уредниците се одговорни за разгледување сомнежи за етички прекршоци, истражувачка злоупотреба, плагијат, дуплирано доставување, спорови околу авторство, судири на интереси или злоупотреба во процесот на рецензија. Кога е соодветно, списанието ги следи насоките на Committee on Publication Ethics, познат како COPE, или еквивалентни меѓународни стандарди.

5. Одговорности на издавачот

КАИРОС го издава Институтот за комуникациски студии, Скопје, Северна Македонија.

Издавачот ја поддржува уредувачката независност на списанието и не се вмешува во уредувачките одлуки. Издавачот е одговорен за поддршка на техничката, административната и издавачката инфраструктура на списанието, вклучувајќи онлајн пристап, архивирање, видливост и зачувување на објавената содржина.

Издавачот го поддржува уредувачкиот тим во одржувањето на публикациската етика и во постапувањето со случаи на сомнежи за злоупотреба, жалби, корекции и повлекувања.

6. Судир на интереси

Авторите, рецензентите, уредниците и членовите на уредувачкиот одбор мора да откријат секој судир на интереси што би можел да влијае или да изгледа дека влијае врз доставувањето, рецензијата, уредувачката одлука или процесот на објавување.

Судирите на интереси може да вклучуваат финансиски односи, работен однос, институционална припадност, лични односи, академска конкуренција, политичка вклученост, идеолошка определба, консултантска работа, финансирање или други околности што можат да влијаат врз непристрасноста.

Откриените судири на интереси ќе бидат разгледани од уредувачкиот тим и соодветно управувани. Тоа може да вклучи назначување друг уредник, избор на независни рецензенти, објавување изјава за судир на интереси или одбивање на трудот кога не може да се обезбеди непристрасна рецензија.

7. Истражувачка етика и заштита на учесници

Авторите се одговорни да обезбедат дека истражувањата што вклучуваат човечки учесници се спроведуваат етички и во согласност со важечките закони, институционални стандарди и професионални насоки.

Истражувањата што вклучуваат интервјуа, анкети, фокус-групи, лични податоци, деца, ранливи групи, чувствителни политички теми, говор на омраза, дезинформации, екстремизам, здравствени информации или друг чувствителен материјал треба да содржат соодветни заштитни мерки.

Кога е потребно, авторите треба да обезбедат информирана согласност од учесниците и да објаснат како се обезбедени приватноста, анонимноста, доверливоста и заштитата на податоците.

Списанието може да побара дополнителни информации за истражувачката етика, процедурите за согласност, анонимизацијата или управувањето со податоци пред прифаќање на труд.

8. Споделување податоци

КАИРОС ги охрабрува авторите да обезбедат доволно методолошки детали за читателите да можат да го разберат, оценат и, каде што е можно, проверат или репродуцираат истражувањето.

Авторите се охрабруваат да ги направат достапни истражувачките податоци, кодните листи, прашалниците, протоколите за интервјуа, методолошките инструменти или други релевантни материјали, кога тоа е законски, етички и практично можно.

Кога податоците не можат да се споделат поради приватност, доверливост, авторски права, безбедност, етички или законски ограничувања, авторите треба да ја објаснат причината во трудот.

9. Оригиналност, плагијат и дуплирано објавување

Доставените трудови мора да бидат оригинални и не смеат да содржат плагијат, фабрикувани податоци, фалсификувани податоци, манипулирани докази или погрешни тврдења.

КАИРОС не прифаќа трудови што се објавени на друго место или се во процес на разгледување во друго списание, освен ако тоа не е јасно откриено и одобрено од уредниците.

Ако пред објавување се идентификува плагијат, дуплирано објавување или друг сериозен етички проблем, трудот може да биде одбиен. Ако тоа се открие по објавувањето, списанието може да објави корекција, или повлекување на трудот, во зависност од сериозноста на случајот.

10. Интелектуална сопственост и авторски права

Авторите ги задржуваат авторските права врз своите објавени трудови, освен ако поинаку не е наведено во политиката за авторски права и лиценцирање на списанието.

Објавените трудови се достапни според наведената лиценца за отворен пристап на списанието. Авторите се одговорни да обезбедат дека секој материјал од трета страна вклучен во нивниот ракопис е соодветно цитиран и дека е добиена дозвола кога тоа е потребно.

Списанието нема свесно да објавува материјали што повредуваат авторски права, права на интелектуална сопственост или користат заштитена содржина без соодветна дозвола.

11. Корекции и појаснувања

Ако се идентификува грешка во објавен труд, списанието може да објави корекција или појаснување. Помали типографски или форматирачки грешки што не влијаат врз

значењето, толкувањето или научната евиденција може да се коригираат без формално известување.

Повлекување труд може да се објави во случаи на сериозна грешка, плагијат, дуплирано објавување, фалсификување податоци, повреда на авторски права или друга сериозна злоупотреба што ги поништува наодите или сериозно го нарушува интегритетот на публикацијата.

Известувањата за повлекување јасно ќе го идентификуваат трудот, ќе ја објаснат причината за повлекување и ќе останат јавно достапни.

12. Жалби и приговори

Авторите, рецензентите, читателите, институциите или други заинтересирани страни можат да поднесат жалби поврзани со уредувачки одлуки, процесот на рецензија, етички прашања, судири на интереси, објавена содржина или процедури на списанието.

Жалбите треба да се достават во писмена форма до уредувачката канцеларија и треба да содржат јасно објаснување на проблемот, релевантни докази и контакт информации.

Кога е соодветно, жалбата може да биде упатена до главниот уредник, уредувачкиот одбор, издавачот, надворешен експерт или независен рецензент.

Повторени жалби или приговори што не содржат нови докази може да не бидат повторно разгледани.

13. Постапување со сомнежи за злоупотреба

КАИРОС сериозно ги третира сомнежите за публикациска злоупотреба. Тие може да се однесуваат на плагијат, фабрикување податоци, фалсификување податоци, дуплирано објавување, спорови околу авторство, непријавени судири на интереси, неетичко истражување, манипулација со процесот на рецензија, манипулација со цитирање, повреда на авторски права или други прекршувања на публикациската етика.

Кога е соодветно, списанието може да ги контактира институциите на авторите, финансиерите, етичките комисии или други релевантни тела. Списанието ги следи насоките на COPE или еквивалентни меѓународни стандарди при постапување со сомнежи за злоупотреба.

Можните исходи може да вклучуваат одбивање на трудот, објавување корекција, повлекување на трудот, известување релевантни институции или преземање други соодветни мерки.

14. Огласување и финансирање

КАИРОС не дозволува донаторската поддршка и институционалните партнерства да влијаат врз уредувачките одлуки.

Секое финансирање, проектна поддршка или институционално признание поврзано со списанието или со поединечни трудови ќе биде јасно наведено кога е релевантно.

15. Повици за трудови

КАИРОС може да поканува трудови преку јавни повици, академски мрежи, конференции, институционална комуникација и директна комуникација со истражувачи.

Сите повици за трудови мора да бидат точни, транспарентни и во согласност со целите и опфатот на списанието. Поканата за доставување труд не гарантира прифаќање. Сите доставени трудови подлежат на стандардниот уредувачки и рецензентски процес на списанието.

16. Пристап, архивирање и зачувување

КАИРОС е посветено на обезбедување долгорочен пристап до објавената содржина. Објавените трудови се достапни преку веб-страницата на списанието и, кога е применливо, преку индексирачки и дигитални сервиси за зачувување.

17. Преглед и ажурирање на оваа изјава

Оваа Изјава може периодично да се разгледува и ажурира за да ги одрази промените во меѓународните стандарди за научно објавување, уредувачката практика и важечките правни или етички обврски.

Тековната верзија на оваа изјава се применува на сите трудови доставени до КАИРОС и на целата содржина објавена од списанието.