Дигиталните компетенции на студентите и искуствата со онлајн-учење за време на пандемијата на Ковид-19: докази од високото образование во Црна Гора

Андреј Распор, Јелена Лацмановиќ, Славица Марковиќ, Дијана Меденица Митровиќ

Апстракт

Целта на овој труд е да ги испита искуствата на студентите со онлајн-учењето за време на пандемијата на Ковид-19 во високото образование во Црна Гора, со посебен фокус на дигиталната компетентност, користењето платформи, самооценетата ефективност, разликите меѓу студиските области и преференциите за наставни формати по пандемијата. Методи: Студијата користи квантитативен истражувачки дизајн заснован на онлајн-анкета спроведена со студенти од високото образование во Црна Гора. Податоците се собрани со структуриран прашалник заснован на воспоставена методолошка рамка. За тестирање на пет истражувачки хипотези поврзани со дигиталните искуства на студентите во учењето, применети се дескриптивна статистика, Спирманова ранг-корелација, Мекнемарови тестови, t-тестови за еден примерок и анализа на варијанса (ANOVA), со користење на IBM SPSS Statistics. Резултати: Наодите покажуваат дека претходното искуство на студентите со е-учење е позитивно поврзано со задоволството од алатките за онлајн-учење. За време на пандемијата се забележани значајни промени во користењето платформи, односно зголемена зависност од синхрони и институционално поддржани платформи и намалена употреба на неформални комуникациски алатки. Студентите пријавиле статистички значајно позитивно ниво на самооценета ефективност во користењето алатки за е-учење, особено при подготовка на содржини и работа со платформи. Не се утврдени значајни разлики во перцепциите меѓу различните студиски области. Конечно, студентите изразиле јасна преференција за настава со физичко присуство и лабораториско учење во постпандемискиот период, но истовремено ги вреднуваат и флексибилните дигитални компоненти на учењето. Заклучоци: Студијата покажува дека вонредната далечинска настава претставувала и предизвик и катализатор за развојот на дигиталните компетенции на студентите. Иако онлајн-учењето го поддржало стекнувањето функционални дигитални вештини, студентите изразиле силна преференција за комбинирани модели на учење што ја спојуваат наставата со физичко присуство со дигитална флексибилност. Наодите ја нагласуваат важноста од систематско интегрирање на развојот на дигиталните компетенции во наставните програми во високото образование и надвор од кризни контексти. Практични импликации: Високообразовните институции треба да инвестираат во одржливи комбинирани модели на учење што ги користат дигиталните алатки, а истовремено ја зачувуваат педагошката вредност на интеракцијата лице в лице. Насочената поддршка за развој на напредни дигитални и евалуациски вештини, како врсничко оценување, може дополнително да ги унапреди искуствата на студентите во учењето. Општествени импликации: Со зајакнување на дигиталните компетенции на студентите, високото образование може да придонесе кон поинклузивни и поотпорни средини за учење, подобро подготвувајќи ги студентите за учество во академски и професионални контексти посредувани од дигитални технологии. Оригиналност/вредност: Оваа студија нуди еден од првите емпириски увиди во дигиталните искуства на студентите за време на пандемијата на Ковид-19 во Црна Гора, адресирајќи значаен регионален истражувачки јаз.