Развој и прелиминарна валидација на Инструментот за проценка на компетенциите за подготвеност за иднината (FRCAI) во високото образование

Пеѓа Ашанин Голе, Анита Мачек, Жанета Трајкоска, Мери Каранфиловска, Јорданка Черепналкова-Трајкоска, Игор Стубељ и Татјана Хорват

Апстракт

На високообразовните институции им се потребни веродостојни начини да испитаат како студентите и младите професионалци ја перцепираат својата подготвеност за технолошка, економска и општествена неизвесност. Постојните рамки на компетенции се вредни, но ретко се интегрирани во единствен повеќедимензионален инструмент. Оваа студија ги претставува развојот и прелиминарната валидација на Инструментот за проценка на компетенциите за подготвеност за иднината (FRCAI), кој содржи 22 ставки и опфаќа пет предложени домени. Развојот вклучуваше преглед на литературата, компаративна анализа на рамките, експертска рецензија и пилот-тестирање. Инструментот беше применет кај 270 испитаници регрутирани преку партнерски високообразовни институции во Словенија, Австрија и Северна Македонија. Вкупната внатрешна конзистентност беше висока (Кронбахово α = 0,892), додека коефициентите по домени се движеа од 0,598 до 0,805. Паралелната анализа фаворизираше три фактори, а теориски ограниченото петфакторско експлораторно решение покажа значително преклопување меѓу домените. Конфирматорната факторска анализа на однапред дефинираниот петфакторски модел покажа мешана соодветност (CFI = 0,859, TLI = 0,837, RMSEA = 0,071, SRMR = 0,063). Перцепираната подготвеност беше највисока во доменот „Дигитални, податочни и медиумски компетенции“, а најниска во доменот „Финансиска и економска отпорност“. Резултатите ја покажуваат изводливоста на FRCAI и обезбедуваат транспарентна основа за усовршување на ставките, независна валидација и дијагностичка употреба насочена кон наставните програми, а не дефинитивна потврда на стабилен петфакторски модел.

Клучни зборови: подготвеност за иднината; проценка на компетенции; високо образование; самопроценка; евалуација на наставните програми